Wat is NAH?

Men spreekt van een niet-aangeboren hersenletsel (NAH) als het gaat over veelal blijvende
(niet-erfelijke of tijdens de zwangerschap opgelopen) hersenbeschadiging die leidt tot een onomkeerbare breuk in de levenslijn. Personen met NAH zijn langdurig/blijvend aangewezen op hulpverlening omwille van de complexiteit van de zorgbehoeften.
We onderkennen drie grote vormen van NAH :

  • Een traumatisch hersenletsel is een hersenletsel ten gevolge van een externe oorzaak (bijv. een verkeersongeval). De beschadiging kan primair zijn (een rechtstreeks gevolg van de externe oorzaak) of secundair (bloedingen of een verhoogde hersendruk die pas later optreden).
  • Een niet-traumatisch hersenletsel is een hersenletsel ten gevolge van een inwendige oorzaak (bijv. een CVA, hersentumoren, epilepsie en andere aandoeningen). Het kan leiden tot milde, matige of ernstige beschadigingen in één of meerdere gebieden in de hersenen en zodoende leiden tot beperkingen op het verschillende gebieden.
  • Een hersenletsel als gevolg van een progressieve/degeneratieve aandoeningen (bijv. Multiple Sclerose, ziekte van Parkinson, ziekte van Alzheimer, en dergelijke). Ook hier treedt er een onomkeerbare breuk op in het leven als gevolg van het hersenletsel.

Een NAH kan zeer diverse gevolgen hebben, waaronder zichtbare gevolgen zoals verlammingen en gezichtsvelduitval. Daarnaast kunnen er heel wat letsels zijn die niet zichtbaar zijn, zoals aandachts-, concentratie- en geheugenproblemen, moeite met plannen en organiseren, mentale vermoeidheid, karakterveranderingen… Het is moeilijk vooraf in te schatten hoe deze gevolgen het functioneren van de persoon met NAH en zijn/haar participatie in de maatschappij zal beïnvloeden. Dit wordt doorheen het traject stapsgewijs duidelijker. Het is voor iedere cliënt zoeken om een zicht te krijgen op het grillige profiel van mogelijkheden en beperkingen op verschillende vlakken. Mede omwille van de diversiteit van niet aangeboren hersenletsels en omwille van het feit dat deze problematiek nog onvoldoende gekend is (er is tot op heden weinig studiemateriaal bekend), is het bijzonder moeilijk om een volledig cijfermatig beeld te bekomen van de incidentie en de prevalentie.  Schattingen leren dat ongeveer 280 personen op 100.000 met een NAH geconfronteerd worden en voor deze mensen betekent dit een onomkeerbare breuk in hun levenslijn.

Bronnen:
Eindrapport ERNAH voorstudie, vzw Mané (2011)
Rapport Chronische zorgbehoeften bij personen met een niet- aangeboren hersenletsel (NAH) tussen 18 en 65 jaar, Federaal Kenniscentrum (2007)